Μικρά ελατήρια πιέσεως: κατασκευή από σύρμα 0,25 mm κατά παραγγελία

Τα μικρά ελατήρια πιέσεως είναι από τις πιο συχνές αλλά και πιο απαιτητικές κατασκευές που αναλαμβάνουμε. Ένα ελατήριο με πολύ λεπτό σύρμα και λίγες σπείρες μπορεί να χάθηκε από έναν διακόπτη, μια κλειδαριά ή ένα ιατρικό όργανο, και χωρίς αυτό ο μηχανισμός δεν λειτουργεί. Στην αγορά σπάνια βρίσκεται έτοιμο ακριβώς στις διαστάσεις που χρειάζεστε, γι’ αυτό κατασκευάζουμε ελατήρια πιέσεως κατά παραγγελία από σύρμα 0,25 mm.

Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι θεωρούμε μικρό ελατήριο, πού χρησιμοποιείται, γιατί η κατασκευή του θέλει προσοχή, ποια υλικά ταιριάζουν και τι χρειαζόμαστε από εσάς για να το αναπαράγουμε, ακόμα και από ένα τεμάχιο.

Τι θεωρείται μικρό ελατήριο πιέσεως

Δεν υπάρχει επίσημο όριο για το πότε ένα ελατήριο πιέσεως λέγεται μικρό. Στην πράξη εννοούμε ελατήρια με λεπτό σύρμα, μικρή εξωτερική διάμετρο και ελεύθερο μήκος λίγων σπειρών, που χωρούν στην παλάμη ή και στην άκρη ενός δακτύλου. Το πιο λεπτό σύρμα που επεξεργαζόμαστε είναι 0,25 mm, ενώ το εύρος μας στα ελατήρια πιέσεως φτάνει μέχρι 35 mm.

Αυτό που κάνει ένα ελατήριο μικρό δεν είναι μόνο το σύρμα. Παίζει ρόλο και ο δείκτης ελατηρίου, δηλαδή ο λόγος της μέσης διαμέτρου προς τη διάμετρο του σύρματος. Ένα ελατήριο με λεπτό σύρμα και σχετικά μεγάλη διάμετρο τυλίγεται εύκολα. Ένα ελατήριο με λεπτό σύρμα και πολύ μικρή διάμετρο ζορίζει το σύρμα κατά την περιέλιξη και απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή.

Οι γεωμετρίες είναι οι ίδιες με τα μεγάλα ελατήρια: κυλινδρικά, κωνικά, διπλοκωνικά, με μεταβλητό βήμα ή σε σχήμα αυγού. Τα κωνικά μικρά ελατήρια είναι συχνά σε μπουτόν και επαφές, γιατί συμπιέζονται σε πολύ μικρό ύψος.

Πού χρησιμοποιούνται τα μικρά ελατήρια πιέσεως

Τα μικρά ελατήρια πιέσεως βρίσκονται σχεδόν σε κάθε μηχανισμό που έχει ένα κουμπί, μια επαφή ή ένα κινούμενο μέρος που πρέπει να επιστρέφει στη θέση του. Οι πιο συχνές εφαρμογές που μας ζητούν οι πελάτες μας είναι:

• μικρομηχανισμοί και εξαρτήματα ακριβείας
• ηλεκτρολογικό υλικό, επαφές και ασφαλειοθήκες
• διακόπτες και μπουτόν επαναφοράς
• κλειδαριές, κύλινδροι και πίροι κλειδαριών
• ιατρικές και εργαστηριακές συσκευές, από δοσομετρητές μέχρι μηχανισμούς ασφάλισης
• όργανα μέτρησης και βαλβίδες
• παιχνίδια και οικιακές συσκευές, όπως καφετιέρες, σκούπες και μηχανισμοί καπακιών

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η δύναμη του ελατηρίου είναι μικρή, αλλά η ακρίβεια έχει σημασία. Ένα ελατήριο λίγο πιο σκληρό κάνει το κουμπί δύσκολο στο πάτημα, ένα λίγο πιο μαλακό δεν επαναφέρει την επαφή. Γι’ αυτό δεν αρκεί κάτι παρόμοιο, χρειάζεται το σωστό.

Γιατί τα μικρά ελατήρια είναι δύσκολα στην κατασκευή

Όσο μικραίνει το ελατήριο, τόσο μεγαλώνει η σχετική σημασία κάθε απόκλισης. Μια διαφορά που στο μεγάλο ελατήριο δεν φαίνεται, στο μικρό αλλάζει τη σταθερά ελατηρίου και το ελεύθερο μήκος. Οι κύριες δυσκολίες είναι τέσσερις:

• Ανοχές. Το ελατήριο πρέπει να μπει σε μια οπή ή πάνω σε έναν οδηγό συγκεκριμένης διαμέτρου, χωρίς τζόγο και χωρίς να κολλά.
• Χειρισμός σύρματος. Το σύρμα 0,25 mm τσακίζει εύκολα, μπερδεύεται και θέλει σταθερή τάνυση κατά την περιέλιξη.
• Δείκτης ελατηρίου. Οι πολύ μικρές διάμετροι με λεπτό σύρμα καταπονούν το υλικό στην περιέλιξη, οπότε ο σχεδιασμός πρέπει να παραμείνει σε ασφαλή όρια.
• Άκρα. Το κλείσιμο και το τρόχισμα των άκρων σε τόσο μικρή κλίμακα απαιτεί προσοχή για να καθίσει το ελατήριο επίπεδα.

Η θερμική κατεργασία μετά την περιέλιξη είναι εξίσου απαραίτητη με τα μεγάλα ελατήρια. Χωρίς αυτήν το μικρό ελατήριο χάνει γρήγορα δύναμη, ιδίως σε μηχανισμούς με πολλούς κύκλους την ημέρα, όπως οι διακόπτες. Τη θερμική κατεργασία την κάνουμε αποκλειστικά στις εγκαταστάσεις μας.

Υλικά για μικρά ελατήρια πιέσεως

Η επιλογή υλικού στα μικρά ελατήρια καθορίζεται από το περιβάλλον λειτουργίας και όχι μόνο από το φορτίο. Χρησιμοποιούμε κυρίως τρία υλικά:

• Χάλυβας ελατηρίων EN 10270. Η βασική επιλογή για μηχανισμούς, κλειδαριές, παιχνίδια και οικιακές συσκευές σε στεγνό περιβάλλον. Δίνει τη μεγαλύτερη δύναμη για δεδομένη διατομή.
• Ανοξείδωτος χάλυβας INOX AISI 302. Για ιατρικές και εργαστηριακές συσκευές, όργανα και οτιδήποτε έρχεται σε επαφή με υγρασία ή απολυμαντικά. Αντέχει στη διάβρωση χωρίς επικάλυψη.
• Φωσφορούχος ορείχαλκος. Για ηλεκτρολογικό υλικό, όπου το ελατήριο πρέπει να άγει ρεύμα ή να μην μαγνητίζεται. Έχει μικρότερη δύναμη από τον χάλυβα, γι’ αυτό το ελατήριο σχεδιάζεται ανάλογα.

Κάθε κατασκευή συνοδεύεται από πιστοποιητικό υλικού, κάτι που ζητούν συχνά όσοι κατασκευάζουν ιατρικές ή ηλεκτρολογικές συσκευές. Περισσότερα για τις ιδιότητες κάθε υλικού θα βρείτε στο άρθρο από τι υλικό φτιάχνονται τα ελατήρια.

Γιατί χρειαζόμαστε δείγμα ή σχέδιο

Στα μικρά ελατήρια οι διαστάσεις δεν εκτιμώνται με το μάτι. Ένα σύρμα 0,25 mm και ένα λίγο παχύτερο μοιάζουν ίδια, αλλά δίνουν εντελώς διαφορετική δύναμη. Γι’ αυτό για κάθε παραγγελία χρειαζόμαστε είτε ένα δείγμα είτε ένα σχέδιο με τα βασικά μεγέθη:

• διάμετρος σύρματος
• εξωτερική διάμετρος
• ελεύθερο μήκος
• αριθμός σπειρών

Το δείγμα μπορεί να είναι φθαρμένο ή σπασμένο. Το μετράμε με όργανα ακριβείας, υπολογίζουμε τη σταθερά ελατηρίου και το αναπαράγουμε. Αν έχετε και τη συσκευή στην οποία τοποθετείται, ακόμα καλύτερα, γιατί βλέπουμε τον διαθέσιμο χώρο και τον τρόπο έδρασης.

Αν θέλετε να μετρήσετε μόνοι σας πριν επικοινωνήσετε, ο οδηγός μας για το πώς να μετρήσετε ένα ελατήριο εξηγεί πώς χρησιμοποιείτε παχύμετρο και πώς μετράτε τις σπείρες. Για σειρές παραγωγής, το σχέδιο με ανοχές είναι η καλύτερη βάση, γιατί ορίζει και τη δύναμη σε συγκεκριμένο μήκος.

Μικρά ελατήρια έλξεως και στρέψεως

Οι ίδιοι μηχανισμοί που χρειάζονται μικρά ελατήρια πιέσεως συχνά χρειάζονται και μικρά ελατήρια άλλου τύπου. Κατασκευάζουμε ελατήρια έλξεως από σύρμα 0,25 mm έως 25 mm, με γάντζους γερμανικούς, αγγλικούς, εφαπτόμενους ή κάθε μορφής που ζητά η εφαρμογή. Στα μικρά έλξεως ο γάντζος είναι το ευαίσθητο σημείο, γιατί εκεί συγκεντρώνονται οι τάσεις, γι’ αυτό διαμορφώνεται προσεκτικά και ορίζεται σωστά η προένταση.

Κατασκευάζουμε επίσης ελατήρια στρέψεως από σύρμα 0,25 mm έως 25 mm, μονής ή διπλής σπείρας, με σκέλη ευθεία, με γωνία ή με γάντζο. Τα μικρά στρέψεως συναντώνται σε μανταλάκια, καπάκια, μεντεσέδες συσκευών και μηχανισμούς επαναφοράς. Εδώ χρειαζόμαστε επιπλέον το μήκος των σκελών, τη γωνία σε ελεύθερη θέση και τη φορά περιέλιξης, δεξιόστροφη ή αριστερόστροφη.

Αν ο μηχανισμός σας έχει περισσότερα από ένα ελατήρια, στείλτε τα όλα μαζί. Είναι ευκολότερο να τα αναπαράγουμε ως σύνολο και να ελέγξουμε ότι συνεργάζονται σωστά.

Πώς παραγγέλνετε μικρά ελατήρια πιέσεως

Η παραγγελία μικρών ελατηρίων γίνεται με τον ίδιο τρόπο είτε θέλετε 1 τεμάχιο για επισκευή είτε σειρά παραγωγής για συσκευή που κατασκευάζετε. Συμπληρώστε τη φόρμα παραγγελίας για ελατήρια πιέσεως με τις διαστάσεις που έχετε ή στείλτε μας φωτογραφία του δείγματος δίπλα σε έναν χάρακα.

Μπορείτε επίσης να φέρετε το δείγμα στο υποκατάστημά μας στην Κωνσταντινουπόλεως 163 στο Μεταξουργείο, τηλέφωνο 210 524 7562, ή στο εργοστάσιο στη Μεγαρίδος 18Α στον Ασπρόπυργο, τηλέφωνο 210 557 0975. Τα μικρά ελατήρια συσκευάζονται μετρημένα και αποστέλλονται σε όλη την Ελλάδα.

Πριν από την παραγγελία αξίζει να μας πείτε πού θα δουλέψει το ελατήριο: αν υπάρχει υγρασία, ρεύμα, υψηλή θερμοκρασία ή πολλοί κύκλοι. Αυτό καθορίζει το υλικό και τη θερμική κατεργασία και δεν φαίνεται στις διαστάσεις.

Συχνές ερωτήσεις